🍽️ „Jedz, jedz… przecież musisz coś jeść!” – słyszymy od zawsze. A co, jeśli czasem mniej znaczy więcej – także dla zdrowia i długowieczności?
Tegoroczna konferencja NuGO Week 2026 (NuGOweek 2026) koncentrowała się na zdrowym starzeniu poprzez odżywianie i mogę szczerze powiedzieć, że była to jedna z najlepszych konferencji naukowych, w jakich miałam okazję uczestniczyć. Świetne wykłady, fantastyczne dyskusje i mnóstwo inspiracji do dalszego działania. Są takie momenty w nauce, które zostają z nami na długo. 🫶🌸
Zaproszenie do udziału w NUGO Week w roli Keynote Speakera było dla mnie ogromnym wyróżnieniem samym w sobie. Jeszcze ważniejszy był dla mnie odbiór naszych badań przez międzynarodowe środowisko naukowe. To zdecydowanie sukces całego zespołu projektowego i wielu fantastycznych osób, z którymi mamy przywilej współpracować. ❤️
🧬⏱️ Podczas wykładu mówiłam o zegarach epigenetycznych – o tym, co potrafimy dzięki nim mierzyć już dzisiaj, jakie mogą mieć zastosowania i, przede wszystkim, dokąd zmierza ta dziedzina. Próbowałam również odpowiedzieć na pytanie, czy istnieje jedna idealna dieta dla długowieczności i co na ten temat mogą nam powiedzieć zegary epigenetyczne.
Bo w badaniach nad biologicznym starzeniem dokonuje się właśnie bardzo ciekawa zmiana.
Pytanie przestaje brzmieć wyłącznie:
„Czy obserwujemy związek z zegarem epigenetycznym?”
Coraz częściej pytamy:
„Co ten związek właściwie oznacza biologicznie?”
Jakie procesy za nim stoją? Co jest przyczyną, a co konsekwencją? Jakie mechanizmy biologiczne są kontrolowane lub odzwierciedlane przez obserwowane przez nas zmiany? I wreszcie – jak przejść od predykcji wieku biologicznego do rzeczywistego rozumienia biologii starzenia?
Kilka take-home messages, które szczególnie zostały ze mną po NUGO Week:
🕰️ Zegary epigenetyczne to dopiero początek.
Pozwalają nam mierzyć pewne aspekty starzenia biologicznego, ale kolejnym krokiem jest „rozłożenie ich na części” i zrozumienie mechanizmów stojących za ich wskazaniami.
🍽️ „Jedz, jedz… przecież musisz coś jeść!” A może właśnie nie aż tyle?
Restrykcja kaloryczna pozostaje jedną z najlepiej poznanych interwencji wydłużających życie w wielu modelach eksperymentalnych. To prowadzi do jeszcze ciekawszego pytania: czy możemy odtworzyć jej korzystne efekty molekularne bez konieczności ograniczania jedzenia?
🧬 Mniej kalorii → mniej transcriptional stress?
Jednym z dyskutowanych mechanizmów jest ograniczenie stresu transkrypcyjnego, m.in. zaburzeń związanych z transkrypcją długich genów, oraz powiązanie tych procesów z odpowiedzią na uszkodzenia DNA. Coraz mniej pytamy więc tylko „czy to działa?”, a coraz częściej „dlaczego?”.
👧 Adolescencja może być niedocenianym oknem prewencji.
Odżywianie i stan metaboliczny w okresie dojrzewania mogą wpływać na trajektorie zdrowia wiele lat później. To ważne przypomnienie, że prewencja zdrowego starzenia może zaczynać się znacznie wcześniej, niż zwykle zakładamy.
🔁 Otyłość może pozostawiać epigenetyczną pamięć.
Redukcja masy ciała niekoniecznie oznacza natychmiastowy „reset” na poziomie molekularnym. Część zmian epigenetycznych może się utrzymywać i wpływać na późniejszą odpowiedź metaboliczną, potencjalnie dokładając swoją cegiełkę do efektu jo-jo.
☀️ Vitamin D: one size does not fit all.
BMI może wpływać na odpowiedź na suplementację witaminą D – kolejny przykład tego, dlaczego w badaniach nad żywieniem i zdrowym starzeniem coraz ważniejsze staje się podejście bardziej spersonalizowane.
Wracam z Olsztyna z głową pełną nowych pytań i inspiracji. Jedno jest pewne – w badaniach nad epigenetyką i biologicznym starzeniem wchodzimy właśnie w niezwykle ciekawy etap. 🧬
Bo dobra nauka nie tylko daje odpowiedzi. Przede wszystkim sprawia, że zaczynamy zadawać lepsze pytania. 🫶