NASZE BADANIA
Nauka w służbie długowieczności. Badania nad epigenetyką
Od ponad 10 lat prowadzimy intensywne badania nad procesami starzenia oraz nad opracowywaniem narzędzi, które mogą znaleźć zastosowanie w zdrowiu publicznym, medycynie spersonalizowanej i kryminalistyce.
W 2023 roku przeprowadziliśmy pierwsze na tak dużą skalę badanie zegarów epigenetycznych w populacji polskiej (N ≈ 1000 osób). Wykazaliśmy, że do podstawowych czynników przyspieszających starzenie epigenetyczne w naszej populacji należą palenie papierosów, nadmierne spożycie mięsa, przewlekły stres oraz zbyt krótki sen.
Z kolei z wolniejszym tempem starzenia epigenetycznego wiązały się dieta bogata w warzywa, regularna aktywność fizyczna — zwłaszcza codzienna — a także m.in. spożycie kawy. Jako pierwsi na świecie wykazaliśmy również korzystny wpływ jogi na procesy starzenia epigenetycznego.
Jesteśmy współtwórcami znanych na świecie zegarów epigenetycznych, np. tych opracowanych w ramach europejskiego konsorcjum VISAGE. Pracujemy również nad zegarami epigenetycznymi u myszy.
Jako pierwsi na świecie wykazaliśmy również korzystny wpływ jogi na procesy starzenia epigenetycznego. Więcej na ten temat można przeczytać w Analysis of epigenetic clocks links yoga, sleep, education, reduced meat intake, coffee, and a SOCS2 gene variant to slower epigenetic aging
Jesteśmy współtwórcami znanych na świecie zegarów epigenetycznych, np. tych opracowanych w ramach europejskiego konsorcjum VISAGE (Development of the VISAGE enhanced tool and statistical models for epigenetic age estimation in blood, buccal cells and bones | Aging). Pracujemy również nad zegarami epigenetycznymi u myszy (Epigenetic clock in the aorta and age-related endothelial dysfunction in mice).
Odkryliśmy nowe geny i markery metylacyjne DNA powiązane z przyspieszonym starzeniem naszego wyglądu, dostarczając fantastycznych targetów dla badań dermatologicznych i kosmetologicznych (Facial skin aging: an integrative analysis of genetics, epigenetics, and lifestyle factors).
Narzędzia, które opracowujemy znajdują zastosowanie w medycynie nie tylko do oceny wpływu stylu życia na stan zdrowia, lecz także — na przykład — do monitorowania przestrzegania zaleceń lekarskich, takich jak zaprzestanie palenia (DNA methylation at AHRR as a master predictor of smoke exposure and a biomarker for sleep and exercise | Clinical Epigenetics | Springer Nature Link).
Starzenie wypisane na naszych twarzach
Co ciekawe, pionierskie badania, które przeprowadziliśmy w ramach konsorcjum EPIGENOM wykazały również, że starzenie epigenetyczne jest wypisane na naszych twarzach. Wykazaliśmy związek wieku epigenetycznego mierzonego w próbkach krwi z powstawaniem zmarszczek bądź tzw. wiekiem twarzy, a więc wiekiem ocenianym na podstawie wyglądu. Odkryliśmy nowe geny i markery metylacyjne DNA powiązane z przyspieszonym starzeniem naszego wyglądu, dostarczając fantastycznych targetów dla badań dermatologicznych i kosmetologicznych.
Analiza metylacji DNA nie ogranicza się jednak wyłącznie do określania wieku biologicznego. Opracowujemy narzędzia, które na podstawie wzorców metylacji DNA pozwalają przewidywać m.in. status palenia tytoniu, poziom konsumpcji alkoholu czy epigenetyczny wskaźnik masy ciała. Tak uzyskane wskaźniki stanowią często bardziej obiektywną i precyzyjną ocenę wpływu stylu życia na zdrowie niż dane pochodzące z kwestionariuszy wywiadu czy standardowych pomiarów antropometrycznych. Wynika to z faktu, że analiza metylacji DNA odzwierciedla szerokie spektrum procesów molekularnych powiązanych z określonymi czynnikami środowiskowymi i behawioralnymi.
Zastosowanie w kryminalistyce
Narzędzia, które opracowujemy znajdują zastosowanie w medycynie nie tylko do oceny wpływu stylu życia na stan zdrowia, lecz także — na przykład — do monitorowania przestrzegania zaleceń lekarskich, takich jak zaprzestanie palenia. Modele predykcyjne oparte na informacji zawartej w DNA mają również istotne znaczenie w kryminalistyce. Na podstawie próbki biologicznej zabezpieczonej na miejscu zdarzenia możemy bowiem nie tylko przewidywać wybrane cechy wyglądu osoby będącej źródłem śladu, lecz także prowadzić profilowanie behawioralne, uzyskując bardziej kompletny obraz potencjalnego sprawcy.
Aevita
Twoje DNA, Twoje wybory, Twoja przyszłość – porozmawiajmy o faktach
Chcesz poznać swój wiek epigenetyczny, dołączyć do naboru OPUS OMEGA lub potrzebujesz opinii eksperta o procesach starzenia?
Napisz i dowiedz się, jak nauka interpretuje sygnały wysyłane przez Twój organizm.